Aby założyć stowarzyszenie, potrzebujesz co najmniej 15 pełnoletnich osób. Należy przygotować statut, listę założycieli, protokół z zebrania założycielskiego oraz uchwały o wyborze zarządu (minimum 3 osoby) i komisji rewizyjnej (co najmniej 3 osoby). Dokumenty składa się w Sądzie Rejonowym Szczecin-Centrum, Wydział VIII Gospodarczy KRS (ul. Kaszubska 12). Wymagane załączniki to:
Po rejestracji (zwykle 2–4 tygodnie) stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną. Należy następnie zgłosić je do urzędu skarbowego (NIP) oraz GUS (REGON). Stowarzyszenie nie wymaga kapitału założycielskiego – wystarczy deklaracja składek członkowskich. Warto pamiętać, że stowarzyszenie może również prowadzić działalność gospodarczą, ale dochód musi być przeznaczony na cele statutowe.
Fundację może założyć jedna lub kilka osób fizycznych bądź prawnych. Kluczowa różnica to obowiązek wniesienia funduszu założycielskiego – minimalna kwota nie jest określona ustawowo, ale w praktyce zaleca się co najmniej 1000–2000 zł, aby pokryć koszty początkowe. Akt założycielski musi być sporządzony w formie aktu notarialnego. Rejestracja odbywa się w tym samym sądzie co stowarzyszenie. Wymagane dokumenty to:
Opłaty są identyczne jak przy stowarzyszeniu. Po wpisie do KRS fundacja musi uzyskać NIP i REGON oraz co roku składać sprawozdanie merytoryczne i finansowe do odpowiednich organów (np. Ministerstwo Sprawiedliwości). Fundacja nie ma członków – jej organem nadzorującym może być rada fundacji lub inny organ przewidziany w statucie.
W Szczecinie działa kilka instytucji oferujących bezpłatną pomoc przy zakładaniu NGO. Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej (OWES) – prowadzony przez Stowarzyszenie „Zielony Wiatr” przy ul. Królowej Korony Polskiej 22 – udziela porad prawnych i księgowych, pomaga w przygotowaniu dokumentów. Punkt Informacyjny dla Organizacji Pozarządowych w Urzędzie Miasta Szczecin (pl. Armii Krajowej 1) informuje o dotacjach, szkoleniach i aktualnych konkursach. Ponadto szczecińskie federacje, takie jak Federacja Organizacji Socjalnych Województwa Zachodniopomorskiego (FOS) czy Szczecińskie Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych „Sedno”, organizują warsztaty i konsultacje grupowe. Warto skorzystać z tych zasobów, aby uniknąć błędów formalnych i przyspieszyć proces rejestracji.
Zakładanie organizacji pozarządowej w Szczecinie jest prostsze, niż się wydaje – wystarczy odpowiednie przygotowanie i wsparcie lokalnych specjalistów. Niezależnie od tego, czy wybierzesz stowarzyszenie, czy fundację, pamiętaj o dokładnym wypełnieniu wniosków i terminowym złożeniu dokumentów. Powodzenia!